15 maart gaat Nederland stemmen. Althans een deel van Nederland, want jongeren, die stemmen dus niet. Ik leg je uit waarom het oké is als je niet alles in de politiek begrijpt en toch gewoon gaat stemmen. Maandblad Vrij Nederland vroeg I&O Research, een bureau dat marktonderzoek voor de overheid verricht, om uit te zoeken hoe jongeren tegen democratie aankijken. Jongeren zijn in dit geval mensen tussen de 18 en 25 jaar. 31% van hen gaf aan de politiek regelmatig tot vaak te ingewikkeld te vinden. Simpel gezegd, jongeren snappen niks van politiek.

Kort en bondig werkt

Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat de meeste jongeren, namelijk 27%, denken dat ze op Geert Wilders gaan stemmen. Volgens Tim Hofman heeft Wilders dat succes te danken aan zijn duidelijke en klare taal. In ‘De Wereld Draait Door’ spoort Tim Hofman onder andere politici aan om een voorbeeld te nemen aan Wilders en ook wat eenvoudiger te praten.

Maar hoe eenvoudig wil je het hebben? Alexander Pechtold (D66) spelt moeilijke woorden haast: “het heet dan heel officieel ar-beids-kor-ting”, hoorde ik hem laatst nog in een interview zeggen. Wordt het hier duidelijker van? Nee, bovendien is het taalgebruik van politici tegenwoordig echt niet heel moeilijk. Zinnen als “Pleur op” en “Doe normaal” maken tegenwoordig allemaal deel uit van het politieke vocabulaire en ook de verkiezingsprogramma’s zijn relatief eenvoudig.

man man politiek
Cartoon door AnoNe (pseudoniem van Martin Šimek) in De Groene Amsterdammer van 2-2-2017

Wat dan wel

Verkiezingsprogramma’s van politieke partijen zoals D66 zijn mega uitgebreid en tellen zonder grappen 150 pagina’s. Dit jaar doen er 28 (!) verschillende politieke partijen mee aan de verkiezingen. Natuurlijk gaat helemaal niemand dat lezen. Het is begrijpelijk dat een partij als de PVV, die al haar ideeën op 1 A-4’tje kwijt kan, daar super positief uitspringt.

Dus wat is het addertje?

Politiek is niet moeilijk te begrijpen door het ingewikkelde taalgebruik maar door de ingewikkelde wereld die politici met die taal beschrijven. Om alle onderdelen van het politieke bestuur (milieu, defensie, ontwikkelingssamenwerking, sociale zaken, onderwijs, gezondheid etc.) samen te vatten in 1 A-4’tje moet de wereld veel eenvoudiger worden voorgesteld dan deze eigenlijk is.

En dat is het probleem. De wereld is nu eenmaal niet eenvoudig. Ieder probleem heeft meerdere kanten en wat voor de één een oplossing is, kan voor de ander een drama zijn. Een uitgebreid verkiezingsprogramma leest misschien langdradig maar doet wel eer aan de complexiteit van de dagelijkse realiteit. Dit wil niet zeggen dat een lang verkiezingsprogramma per se goed is, voor hetzelfde geld zijn er heel veel woorden voor een slecht idee gebruikt.

Nederland. Velp. 22 februari 2016. Rood potlood. Foto : Luuk van der Lee / Hollandse Hoogte

Dus ik moet wel al die verkiezingsprogramma’s lezen?

Het punt dat ik wil maken is dat je een partij niet door en door hoeft te begrijpen om erop te stemmen. Bekijk het eens zo: als je auto stuk gaat dan zoek je een monteur die voor een bepaalde prijs, binnen een bepaalde tijd, je auto repareert. In je zoektocht naar een goede monteur is het natuurlijk handig als je een globaal idee hebt van hoe een motor werkt, maar je hoeft niet precies te begrijpen wat de monteur doet.

Jij hoeft niet precies te begrijpen wat er in het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne staat, net zoals je niet precies hoef te begrijpen hoe je bougies schoonmaakt. Jij hoeft niet precies te begrijpen hoe pensioenen worden betaald, net zoals je niet precies hoeft te begrijpen wat je moet doen met een v-snaar. (Weet je dit wel? Lekker bezig). 

Dus hoe kies je een partij?

Nogmaals, niemand verwacht dat je alle verkiezingsprogramma’s leest. Dat moet je ook helemaal niet willen. Wat je wel kunt doen is hier de stemwijzer invullen. In een paar minuten krijg je 30 stellingen voorgelegd waar jij je mening over geeft. Weet je het niet of boeit een stelling je niet? Dan kun je deze overslaan. Uiteindelijk krijg je een stemadvies waarmee je de 15e goed onderbouwd de politieke show kunt stelen!

Foto: Thierry Baudet (Forum voor Democratie) hier om onduidelijke redenen poserend op een piano, gebruikt als enige politicus moeilijke taal. Hij begint speeches doodleuk met: “Je hoeft de metafysische stellingnames van het Christendom niet te onderschrijven om de wederopstandingsgedachte als toonaangevend motief van onze beschaving te kunnen waarderen.”
Foto: Thierry Baudet (Forum voor Democratie) hier om onduidelijke redenen poserend op een piano, gebruikt als enige politicus moeilijke taal. Hij begint speeches doodleuk met: “Je hoeft de metafysische stellingnames van het Christendom niet te onderschrijven om de wederopstandingsgedachte als toonaangevend motief van onze beschaving te kunnen waarderen.”